Nhiều thay đổi của bảo hiểm xã hội đã diễn ra trong năm 2019, ảnh hưởng trực tiếp tới mỗi người tham gia. Sau đây là những thay đổi chính bạn nên lưu ý về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Những đối tượng phải tham gia đầy đủ các chế độ bảo hiểm

Theo Quyết định 595/QĐ-BHXH, căn cứ vào các Điều 4, 7 và 17, các nhóm đối tượng sau đây bắt buộc phải tham gia đầy đủ các chế độ bảo hiểm như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động và các bệnh nghề nghiệp.

– Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn;

– Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn;

– Người lao động làm việc có thời hạn từ 3 tháng đến dưới 12 tháng theo hợp đồng mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định;

– Người quản lý điều hành hợp tác xã, người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương; 

– Người sử dụng lao động: cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ chức hợp tác nước ngoài tại Việt Nam… và các doanh nghiệp, các tổ chức khác, cá nhân có sử dụng người làm việc theo hợp đồng lao động.

Bảo hiểm xã hội đảm bảo hệ thống an sinh xã hội cho mỗi cá nhân tham gia.

Thay đổi trong mức bảo hiểm đóng hàng tháng

Trong 2 năm, từ ngày 01/01/2016 đến ngày 31/12/2017,  tổng mức lương và phụ cấp lương được tính là tiền lương tháng đóng bảo hiểm.

Từ ngày 01/01/2018 đến nay, theo khoản 2 Điều 6 Quyết định 595, có sự thay đổi trong cách tính, tiền lương tháng đóng bảo hiểm gồm tổng mức lương kèm phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

– Phụ cấp lương là các khoản để bổ sung các yếu tố về điều kiện lao động, sinh hoạt, tính phức tạp của công việc, độ thu hút lao động mà mức lương chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ như phụ cấp chức vụ, chức danh, nặng nhọc, độc hại, thâm niên… mà trong hợp đồng lao động chưa được tính đến. Có nhiều loại phụ cấp như: phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp thâm niên, phụ cấp lưu động…

– Tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội không bao gồm các khoản phúc lợi và chế độ khác, các khoản hỗ trợ xăng xe, tiền điện thoại, phí đi lại, tiền thưởng, tiền ăn… và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi trong hợp đồng lao động.

Đồng thời, mức bảo hiểm đóng hàng tháng tối thiểu phải bằng mức lương tối thiểu vùng đối với người làm công việc trong điều kiện lao động bình thường. Mỗi tháng, mức đóng bảo hiểm tối đa bằng 20 lần tháng lương cơ sở.

Tỷ lệ đóng bảo hiểm của người lao động và chủ doanh nghiệp

Theo quy định cả 2 đối tượng người lao động và người sử dụng lao động đều phải đóng bảo hiểm, trong đó:

  • Người lao động phải trích 10,5% tiền lương tháng đóng bảo hiểm(xã hội, y tế, thất nghiệp)
  • Người sử dụng lao động phải trích 21,5% tiền lương tháng đóng bảo hiểm(xã hội, y tế, thất nghiệp, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp)

Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động và chủ doanh nghiệp

Đa dạng phương thức đóng bảo hiểm tùy lựa chọn của người tham gia

Hiện tại đang có 3 phương thức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo Điều 7 Quyết định 595/QĐ-BHXH được áp dụng:

Phương thức đóng hàng tháng

Từ ngày đầu tiên đến chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng, cơ quan sử dụng lao động theo tỷ lệ trên trích tiền đóng bảo hiểm từ quỹ lương cơ quan và từ lương tháng của từng người lao động, chuyển cùng lúc vào tài khoản chuyên thu của cơ quan Bảo hiểm xã hội mở tại ngân hàng hoặc kho bạc Nhà nước.

Phương thức 1 hay 2 quý đóng một lần

Phương thức này áp dụng với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, hợp tác xã hoạt  động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp trả lương theo sản phẩm làm ra, theo khoán doanh thu.

Người sử dụng lao động phải chuyển đủ tiền vào quỹ Bảo hiểm xã hội chậm nhất đến ngày cuối cùng của phương thức đóng.

Phương thức đóng theo địa bàn

Trụ sở chính của đơn vị đóng bảo hiểm trên tỉnh nào thì đăng ký tham gia tại địa bàn tỉnh đó theo quy định của Bảo hiểm xã hội tỉnh. Doanh nghiệp có chi nhánh hoạt động tại tỉnh nào thì đóng bảo hiểm tại tỉnh đó.

Rút ngắn thời hạn giải quyết hồ sơ 

Người tham gia bảo hiểm được rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Thời hạn giải quyết hồ sơ được rút ngắn đáng kể từ 01/5/2017 như sau:

– Thời gian cấp mới sổ Bảo hiểm xã hội (cả Bảo hiểm xã hội bắt buộc và Bảo hiểm xã hội tự nguyện) kể từ ngày nhận đủ hồ sơ tối đa là 5 ngày (trước kia tối đa 20 ngày đối với Bảo hiểm xã hội bắt buộc và 7 ngày Bảo hiểm xã hội tự nguyện);

– Thời gian điều chỉnh nội dung trên sổ Bảo hiểm xã hội kể từ ngày nhận đủ hồ sơ tối đa 05 ngày (trước kia là 10 ngày);

– Thời hạn cấp mới thẻ Bảo hiểm y tế từ ngày nhận đủ hồ sơ tối đa 5 ngày kể (trước kia là 7 ngày);

– Thời hạn cấp lại, đổi thẻ Bảo hiểm y tế khi thay đổi thông tin tối đa 02 ngày, không thay đổi thông tin thì nhận được trong ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ.