Bộ Tài chính đang đề xuất, đưa ra biện pháp khống chế ở mức 3 triệu đồng/người/tháng đối với mức trích nộp quỹ hưu trí tự nguyện, mua bảo hiểm nhân thọ trong các doanh nghiệp, bảo hiểm hưu trí tự nguyện.

Không nên áp chi phí cứng

  thuc-hien-siet-chi-phi-mua-bao-hiem3

Theo quy định hiện hành, đối với khoản chi phí mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động, được tính toàn bộ vào chi phí trước khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm đảm bảo an sinh cho người lao động, đồng thời tạo động lực để người lao động yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo như tờ trình dự thảo sửa đổi, Bộ Tài chính cho rằng: trong quá trình thực hiện, một số doanh nghiệp, đặc biệt là nhà nước đã chi mua Bảo hiểm nhân thọ cho người lao động giá trị cao so với thu nhập của công nhân viên. Nếu không khống chế mức mua bảo hiểm, doanh nghiệp sẽ hạch toán vào chi phí được trừ, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc nộp ngân sách, phần vốn nhà nước khi xác định giá trị doanh nghiệp.

Không chỉ Bảo hiểm nhân thọ, mức khống chế 3 triệu đồng/người/tháng là bao gồm cả mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, mức trích nộp quỹ hưu trí tự nguyện. Như vậy, số tiền mà doanh nghiệp được phép mua dành cho phần Bảo hiểm nhân thọ còn thấp hơn mức 3 triệu đồng/người/tháng. Dự thảo nếu được thông qua, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ phải tính lại, loại trừ nếu các chi phí này vượt mức quy định. Đặc biệt, từ ngày 1/7/2016, Bộ Tài chính còn đề xuất áp dụng hồi tố quy định này. Theo các doanh nghiệp, thông thường những hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ có thời gian kéo dài 5 – 10 năm và đã được khấu trừ vào chi phí trước khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Nếu hồi tố thì ai sẽ là người gánh chịu mức chi phí đó? Hay quy định này bắt buộc doanh nghiệp phải dừng hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ đối với người lao động?

thuc-hien-siet-chi-phi-mua-bao-hiem1

Ngoài ra, quy định bỏ khống chế mức trần, tức 1 triệu đồng/người/tháng đối với khoản chi phí mua Bảo hiểm nhân thọ cho người lao động cũng chỉ mới áp dụng từ tháng 8/2015 đến nay. Nghĩa là sau 2 năm bộ này lại thay đổi là quá nhanh, khiến các doanh nghiệp trở tay không kịp.

Trên thực tế, việc mua Bảo hiểm nhân thọ cho người lao động chủ yếu được các doanh nghiệp áp dụng những nhân sự quản lý từ cấp trung trở lên, là một biện pháp, chính sách thu nhập tăng thêm để khuyến khích, thu hút lao động giỏi gắn bó lâu dài với công ty.

TS Nguyễn Văn Thuận, Trường Đại học Tài chính – Marketing Thành phố Hồ Chí Minh cũng cho rằng: nếu Bộ Tài chính muốn siết mức trần số tiền mua Bảo hiểm nhân thọ của doanh nghiệp để kiểm soát chi phí thì phải công bố về cơ sở xác định số tiền này đã hợp lý chưa. Vì vậy quy định tỷ lệ phần trăm dựa trên mức thu nhập của người lao động hay theo hướng khống chế số tiền đó được gấp bao nhiêu lần so với mức đóng Bảo hiểm xã hội thì hợp lý hơn. Ngoài ra nên có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp mua hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ dài hạn cho người lao động hơn là hợp đồng thời hạn ngắn. Vì với các hợp đồng ngắn hạn thì doanh nghiệp cũng sẽ dễ dàng “lách” để khấu trừ chi phí hơn hợp đồng có kỳ hạn từ 10 năm trở lên…

Tận thu

Trong lúc dự kiến siết theo hướng khống chế mức chi cho Bảo hiểm nhân thọ thì luật bảo hiểm xã hội năm 2014 quy định sẽ mở rộng đối tượng áp dụng Bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam từ đầu năm 2018. Chưa kể hiện nay, người lao động nước ngoài đã phải tham gia Bảo hiểm y tế bắt buộc. Nhiều doanh nghiệp đang lo lắng điều này sẽ khiến cho chi phí gia tăng rất lớn.

Thực tế nhiều doanh nghiệp cho biết, người lao động nước ngoài khi vào Việt Nam làm việc luôn yêu cầu người sử dụng lao động ở Việt Nam phải mua gói Bảo hiểm y tế cao cấp của các công ty bảo hiểm, đây giống như một điều kiện của hợp đồng. Phi lý dễ nhận thấy nhất là lao động nước ngoài hầu như vẫn phải đóng phí do doanh nghiệp đề ra nhưng không sử dụng đến Bảo hiểm y tế bắt.

thuc-hien-siet-chi-phi-mua-bao-hiem2

Theo số liệu thống kê của Cục Việc làm, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, số lượng người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam tăng nhanh trong những năm qua. Từ năm 2011 – 2016, con số này tăng từ 63.557 người – 83.046 người.

Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, LS Trần Xoa nhận định: Lâu nay ít ai để ý đến việc thu Bảo hiểm xã hội đối với người nước ngoài vì người Việt không phải đối tượng trong dự thảo, trong khi người nước ngoài lại không rành tiếng Việt để có thể đọc và góp ý. Theo ông, không nên thu Bảo hiểm xã hội đối với người nước ngoài vì đa phần họ chỉ ở Việt Nam thời gian ngắn, nhiều nhất là vài năm trong khi Bảo hiểm xã hội có ý nghĩa nhất đó là lương hưu trí. Bên cạnh đó, dù lương của người nước ngoài cao, có thể lên đến 100 triệu đồng/tháng nhưng quy định mức tiền lương đóng Bảo hiểm xã hội tối đa không quá 20 lần mức lương cơ sở, nên phần đóng bảo hiểm lại không nhiều. Các doanh nghiệp lại thường thỏa thuận với người nước ngoài trả lương sau khi đã trừ thuế nên quy định này sẽ là gánh nặng đối với doanh nghiệp. Vì vậy khi quy định đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động nước ngoài thì khả năng doanh nghiệp sẽ phải đóng toàn bộ thay vì có mức đóng góp của người lao động. Điều này càng gây áp lực về chi phí lên doanh nghiệp.